Milattan 2500 yıl öncesinden kalma kimi arkeolojik kentlerde halen yaşam devam etmektedir. Adada Roma dönemi tarihi eserlerine her yerde rastlamak mümkündür. İtalya’ya çok yakın olan Malta adası, 1964 yılına kadar İngiltere’nin kontrolünde bulunuyordu. Bu nedenle adada Maltaca ve İngilizce konuşulmaktadır.

YAŞAM

Maltalılar, ülkelerini ilk kez ziyaret eden yabancılara bile önce Maltaca konuşurlar. O nedenle birkaç kelime Maltaca kelime öğrenmeniz ilişkilerinizi geliştirmeniz açısından yararlı olur.

Malta’da, Avrupa ve Afrika kültürlerinin etkisi görülür. Halk iş yaşamında teklifsiz hareket eder, protokolden pek hoşlanmaz. Bununla birlikte büyük firmalarda hala ciddiyet ağırlıklı İngiliz kültürünün etkisi görülür.

Malta, çevresindeki ülkelerden birçoğuna göre daha yüksek yaşam standartlarına sahip bir ülkedir. Maltaca ve İngilizce resmi dil olmakla birlikte İtalyanca da geniş bir kesimce kullanılmaktadır.

Ülkede elektrik voltajı 240 Volt, 50 Hz'dir. Ülkede iri Türkiye'deki ile aynı olan iki priz türü bulunur.

Ülkede işsizlik oranı % 4.5’tir. Tarım sektörü daha çok patates, domates, saksı çiçekleri, süt, yumurta ve marul üretmektedir.

Çalışma saatleri

Kamu kurumlarında çalışma saatleri yazın 07:30 - 13:30, kışın ise 7:45 - 17:15 arasıdır. Mağazalar Pazartesi-Cuma arası 09:00 - 19:00 saatleri arası açık olur. Fakat bir çok mağaza öğle saatlerinde 3 saat kapalı kalmaktadır. Turistik yerlerde bazı mağazalar gece 22:00'ye kadar açım kalabilmektedir. Cumartesi günleri daha kısa süre çalışan mağazalar Pazar günü genellikle kapalı olurlar. Sanayi sektöründe ise çalışma saatleri Pazartesi-Cumartesi günleri 09:00 - 19:00 arasıdır. Bankalar öğleden sonraları genelde kapalıdır. Pazartesi-Perşembe günleri 8:00 - 12:00 arası çalışırlarken, Cuma günleri mesai 14:30 - 16:00 arasıdır. Bununla birlikte Cumartesi günleri bazı şubeler 8:00 - 11:30 arası çalışmaktadır.

Para

Ülkede geçerli olan para birimi Malta Lirasıdır (LM). Madeni paralar 1, 2, 5, 10, 25, 50 cent ve 1 LM’dir. 2, 5, 10 ve 20 LM’lik banknotlar tedavüldedir. 1 Malta Lirası (LM) 2.20 ABD Dolarına eşittir. Malta'ya götüreceğiniz dövizin temiz ve yeni olması önemlidir. Üzeri yazılı, küçük de olsa yırtığı bulunan banknotlar Malta'da geçerli değildir.

Malta devleti, beraberinizde getirdiğiniz dövizin fazlasını ülkeden çıkarmanıza izin vermez, fakat giriş esnasında beyan ettiğiniz yanınızdaki döviz miktarından harcamadığınız kısmı ülkeden çıkartabilirsiniz.

İletişim

Malta'nın uluslararası telefon kodu 356’dır. Malta'da ayrıca şehir kodu bulunmadığı gibi şehirlerarası veya şehir içi arama arasında fark da yoktur. Malta'da telefonların tamamı 6 hanelidir.  Türkiye'den bu ülke arandığında önce uluslararası arama kodu olan 00, ardından Malta kodu olan 356, daha sonra da telefon numarası çevrilir. Malta’da kartlı ankesörlü telefonlar mavi, madeni paralı telefonlar ise sarı renklidir. Telecell adlı cep telefonu şirketi isteyenlere hazır kartlı cep telefonu da kiralamaktadır.

1 uzun dalga, 18 FM, 6 kısa dalga (1999) radyo istasyonunun bulunduğu ülkede TV kanalı sayısı 6’dır. İnternet ülke uzantısı “mt”dir.

Ulaşım

Malta’da toplam  1,742 km karayolu bulunmaktadır. 1 tane havaalanı mevcuttur.

En uzun mesafenin otobüsle 50 dakikayı ancak bulduğu Malta’da toplu taşıma ucuz ve rahattır. Ana terminalin bulunduğu başkent Valletta’dan bütün adaya seferler düzenlenmektedir. Otobüs ücretleri 11 ila 30 cent arasında değişmektedir.

Malta’da araba kiralamak oldukça iyi bir seçenektir, çünkü taksiler oldukça pahalıdır. Günlük 17 $’dan başlayan fiyatlarla araba kiralayabilirsiniz. Taksilerin ücret tarifeleri devlet tarafından belirlenmektedir ve tamamında taksimetre vardır.

Malta ile diğer adalar arasındaki ulaşım feribotlarla sağlanmaktadır. Ücreti ise çift yönlü olmak üzere 5 $’dır. Araba vapurları, Malta adasında Cirkewwa ile Gozo adasında Mgarr arasında günde 14 karşılıklı sefer düzenlemektedir. Ayrıca deniz otobüsleri Malta'da Sliema ile Sa Maison limanlarından yaz mevsiminde Gozo adasına Pazar hariç her gün sefer düzenlemektedir. Malta’nın en küçük adası olan Comino’da motorlu araç bulunmamaktadır. Bu adada sahilde iki otel bulunmaktadır.

Malta ve Gozo adaları arasında aynı gün geri dönüşlü helikopter seferleri yapılmaktadır. Ücretler yaz ve kış mevsimine göre değişmektedir.

Türkiye’den Malta'ya hava ve deniz yoluyla gitmek mümkündür. Air Malta'nın İstanbul'dan direkt Malta'ya yaptığı seferler genellikle tercih edilmektedir. Her Pazartesi ve Perşembe günü sefer düzenleyen Air Malta’nın gidiş-dönüş uçak bileti bedeli yaklaşık 300 ABD dolarıdır.

Sağlık, güvenlik ve konaklama

Oldukça iyi sağlık donanımına sahip olan adaya gitmek isteyenlerin özel sağlık sigortası yaptırmaları tavsiye edilir. Şehir şebeke suları içilmeleri durumunda mide ağrılarına yol açabilir. Taze su kaynağı çok kısıtlı olan ülke İtalya ve Tunus'tan içme suyu ithal ediyor.

Ülkede suç oranı çok düşüktür. Bununla birlikte hırsızlık olaylarına karşı dikkatli olmanız gerekir. Acil numaralar şunlardır: Polis 191; Ambulans 196; İtfaiye 199.

Turizm kuruluşu NSTS, Silema kentinin merkezinde yeralan, sahile birkaç yüz metre uzaklıktaki kendine ait modern yurtlarda konaklamanızı sağlayabilir. Her yurdun, çift kişilik yatak odası, oturma odası ve banyodan oluşan birimleri vardır.

Ülkedeki resmi tatil günleri:

1 Ocak: Yeni Yıl

10 Şubat: St. Paul'ü anma

19 Mart: St. Joseph Günü

31 Mart: Özgürlük Günü

Nisan ayında Kutsal Cuma

1 Mayıs: İşçi Bayramı

8 Haziran: 1919 ayaklanmasında ölenleri anma

29 Haziran: St. Peter ve St. Paul Günü

15 Ağustos: Yortu Günü

8 Eylül: Zafer Kadını günü

21 Eylül: Bağımsızlık günü

8 Aralık: İyi Niyet Günü

25 Aralık: Noel

İklim

Tipik Akdeniz ikliminin hakim olduğu ülke genellikle ılımandır. Az yağmurlu ılıman kışlar, sıcak ve kurak yazlardan oluşan Akdeniz iklimi zaten küçük olan ülkenin tamamında etkilidir. Kar, fırtına ve sise tesadüf edilmez. Yağmur şiddetli yağmakla birlikte çok kısa sürer. Yağmurlar genelde Kasım-Ocak ayları arasında aralıklı olarak yağar. Mayıs ayından Ekim’e kadar ortalama 32 derecelik sıcaklar görülür. Kışın Kasım’dan Nisan’a kadar ortalama 14 derecelik soğuk hava yaşanır.

EĞİTİM SİSTEMİ 

 Malta’da öğrenim kurumları üç tiptedir: Devlete ait, özel ve dinî. Kilise okulları devlet tarafından mali bakımdan desteklenmektedir ve öğrenim ücretsizdir.

Zorunlu eğitim

Malta’da zorunlu eğitimin süresi 5 ila 16 yaş arasını kapsar. Bununla birlikte çocuklar 3-5 yaş arası çocuk yuvasına devam edebilirler. İlkokul eğitimi 5 yaşında başlar ve 6 yıl sürer. Bunun ardından 11-13 yaşlar arasında Junior Lyceum (Küçükler Lisesi) adını taşıyan 2 yıllık orta öğrenim programına devam edilir. Öğrenimin bu aşaması yönlendirme aşamasıdır. Bu bittikten sonra da öğrenciler 3 yıllık Upper-Secondary School (Üst Orta Okul) öğrenimi başlar. Bu aşama, öğrencinin belirli bir alana (fen veya sosyal vs.) yoğunlaştığı aşamadır. Bu programı tamamlayan öğrenciye Secondary Education Certificate (Orta Öğrenim Diploması) verilir. Böylece öğrenciler 16 yaşında zorunlu eğitimi tamamlamış olurlar. Malta’da öğrencilerin yüzde 54’ü zorunlu eğitim sonrası öğrenime devam etmektedir.

Üniversiteye hazırlık

Zorunlu eğitimi tamamlayan öğrencilerden öğrenimini sürdürmek isteyenler 16-18 yaş arasını kapsayan 2 yıllık Sixth Form Upper Lyceum (Altıncı Form Üst Lise) adı verilen programa devam ederler. Bunu tamamlayan öğrenci Matriculation Certificate Examination (Üniversiteye Giriş Sınavı Diploması) almaya hak kazanır. Bu belgeyi almak, üniversiteye girmeyi sağlar. Bu eğitim yapısı Malta’daki İngiliz etkisini göstermektedir.

Yüksek öğrenim

Malta’da sadece bir üniversite bulunmaktadır: University of Malta. Üniversitede akademik yıl Ekim’de başlar ve Haziran’da biter. Tatil 15 Temmuz’dan 30 Eylül’e kadar sürer. Öğrenim dili İngilizce ve Maltız’dır (Maltaca). Malta Üniversitesi dört asırlık bir kurumdur ve köklü bir geleneğe sahiptir. Mimari, mühendislik, güzel sanatlar, yönetim, maliye, iktisat, dişçilik, eğitim, tıp, fen bilimleri ve ilahiyat alanında eğitim verir.

Lisans diploması düzeyinde olmamakla birlikte birçok alanda mesleki eğitim veren merkezler de mevcuttur. Bunlar elektronik, mühendislik, otel yöneticiliği, hemşirelik, sanat ve dizayndır. Her merkez kendi sertifikasını verir. Üniversiteye bağlı merkezlerden bir diğeri de International Maritime Law Institute’tur.

Pekçok yabancı öğrenci Cottonera’daki St. Edward's ve De La Salle College kurumları ile Birkirkara’daki St. Aloysius' College (erkek öğrenciler) kurumuna , St. Julian's’daki Sacred Heart School’a ve Mdina’daki St. Dorothy's kurumuna (kız öğrenciler) devam etmektedir. İngilizce bilen yabancı öğrenciler Verdala International School’a da devam edebilirler.

Birinci aşama (first stage) üniversite seviyesi sertifikası/diploması; hemşirelik, diploması, kamu yönetimi, iş idaresi, kütüphanecilik, din bilimleri ve siyaset bilim alanlarında bir ila üç yıl arasında süren bir eğitimden sonra verilir. “Bachelor's (General) Degree” adı verilen diploma ise üç yıl, “Bachelor's (Honours) Degree” denilen diploma da dört ya da beş yıl eğitim görmüş olmayı gerektirir.

Üniversite eğitiminde ikinci aşamayı master derecesi oluşturur ve birinci aşamadan sonra bir ya da iki yıllık eğitim görmüş olmayı gerektirir. Eğitim alanında master derecesi iki yıllık part-time çalışmadan sonra verilir. Tıp alanında beş, hukuk alanında ise altı yıl eğitim görüldükten sonra mesleksel doktor sıfatı kazanılır. 

Üniversite eğitiminde üçüncü aşama, master derecesinden sonra üç yıllık bir çalışma sayesinde kazanılan doktora (Doctor of Philosophy, Ph.D) derecesidir. Adayların onaylanmış bir konuda belirli bir süre içinde araştırma yaparak bir tez hazırlamaları gerekir.

Geri